Hoe word ik een Weinakademiker? deel2

Weer terug naar Rust

Dit verhaal gaat over het tweede blok aan de Oostenrijkse Wein Akademie. Lees hier het verhaal over het eerste blok van 10 dagen in mei. Gelukkig is er uitslag van het eerste examen en die is gehaald: Wijnbouw en vinificatie is in “the pocket”. Tijdens dit blok staan er twee examens op het programma: mousserende wijn en versterkte wijn.

geland in Wenen
Wenen vanuit de lucht

Geland in Wenen

Woensdagavond land ik op het vliegveld in Wenen en ik heb al een taxi besteld om naar Rust te gaan. Het is evengoed ruim een uur rijden van het vliegveld. Rond een uur of 21:00 uur kom ik aan bij mijn appartement niet al te ver van de Wein Akademie. Het ooievaarsnest die ik vanuit het badkamerraam kan zien is inmiddels niet meer bewoond. Tijdens het eerste blok in mei was het bewoond door een ooievaarsechtpaar die af en toe luid klepperend van zich liet horen. En het is ook al inmiddels donker en nadat ik mijn koffer heb uitgepakt is het tijd om weer in de boeken te duiken om de examens van as. maandag voor te bereiden. Beide examens betreft het maken van proefnotities van 3 wijnen en er zijn ook nog enkele vragen die je er over moet beantwoorden en  vervolgens zijn er 3 a 4 theorievragen met vaak sub-vragen waar je vervolgens alles over moet vertellen. Het zijn allemaal open vragen. Je moet de stof dus echt goed kennen om de vragen goed te kunnen beantwoorden.

Rhône en Bourgogne wijnen
De Rhône en Bourgogne wijnen

Rhône wijn

Na een wat onrustige nachtrust (altijd weer even wennen in een vreemd bed) sta ik om 7:15 uur op om op tijd bij de Wein Akademie te zijn. Na de medestudenten te hebben begroet, begint om 8:30 uur de les van Wein Akademiker Willie Balanjuk over de Rhône. Na wat huishoudelijke mededelingen van Pepi Schuller (Master of Wine en hoofd van de Wein Akademie) begint Willie zijn les. Aangezien mijn vrouw en ik met de Verenigde Vinologen Nederland nog eind augustus op wijnreis zijn geweest naar de Rhône was hier bij mij veel herkeninning: Tavel Rosé, Condrieu, Côtes du Rhône, Chateuneuf du Pape enz. enz. Leuk was het dat ik weer de Crozes-Hermitage “Grand Classique” van Cave du Tain weer kreeg te proeven die ik in augustus ook aldaar heb mogen proeven.

Bourgogne wijn.

’s Middags staat de Bourgogne op het programma. We beginnen met een Macon-Villages en er wordt ook een Cru de Beaujolais Brouilly geproefd om uiteindelijk te eindigen met een Beaune 1e Cru “Bressandes” 2013.

Aan het einde van de les legt Pepi nog het eea uit over de examens “nieuwe stijl”. Per 1 augustus is er nogal wat aangepast. Er is nu ook specifiek beschreven wat er van je wordt verwacht als je een bepaalde vraag krijgt.

Tokaj wijnen
Tokaj wijnen

Priorat en Tokaj wijn

Na de les staan er twee medestudenten klaar om hun wijnen te laten proeven. Máté uit Hongarije staat eerst klaar om zijn Tokaj wijnen te laten proeven. We beginnen met de droge furmint en gaan dan door naar het zoet. Opvallend bij de zoete Tokaj wijnen is het zuur. Niet alleen het suiker is geconcentreerd maar ook het zuur. Samen maakt het een goede balans, maar maakt het ook uniek ten opzichte van bijvoorbeeld de Ruster Ausbruch die hier wordt gemaakt, die is toch wel aanzienlijk minder zuur. Maar liefst 12 Tokaj wijnen passeren de revue.

Priorat WIjnen
Priorat WIjnen

En dan is José aan de beurt met zijn Priorat wijnen uit Spanje. Priorat is eigenlijk een subgebied binnen Mont Sant, wat ten zuiden van Barcelona met vooral zwarte leisteen. Ook daar beginnen we met wit, wat kruidiger dan de furmint, gaan door met mooie rode en eindigen met de versterkte wijn van zeer hoge leeftijd. Priorat is het enige wijngebied naast Rioja die ook de hoogste kwalificatie (DOCa) heeft.

Na een maaltijd te hebben genomen keren we weer naar ons appartement.

Zaal bij het wijnbedrijf Schreiblhofer
Zaal bij het wijnbedrijf Schreiblhofer

De wijn bij Schreiblhofer

Vrijdag 25 oktober gaat om 8:30 de bus naar Weingut Scheiblhofer aan de andere kant van de Neusiedler See bij de Hongaarse grens. We worden begroet met een glas witte wijn en krijgen een rondleiding door het wijnbedrijf. Het is een indrukwekkend bedrijf met een aparte bovengrondse hal waar ik weet niet hoeveel wijnvaten zijn opgeslagen. Alle energie voor het bedrijf wordt opgewekt via zonnepanelen. Aan het einde van de rondleiden krijgen we een uitgebreide presentatie over Oostenrijk en wijnbouw in het algemeen en specifiek bij dit bedrijf en daarna krijgen we in totaal 9 wijnen te proeven. Allemaal mooie rode wijnen en mijn favoriet was toch wel de Zweigelt 100 Days 2017 van Keringer Monchhof. 100 dagen schilcontact en 100 dagen op barrique. volle body en lange afdronk wat drogende tannine zou zeker niet misstaan bij het kersdiner. En dat voor een prijs van €16,90.

wijnflessen vullen

wijnflessen vullen

wijnvatenhal
Wijnvatenhal

De wijngaarden in

Ik ga met z’n vieren mee met Andreas Nittnaus mee van wijnbedrijf gebroeders Nittnaus. Samen met zijn broer Hans Michael die  de wijnmaker is, hebben ze het bedrijf van hun ouders overgenomen. Andreas doet de sales. Yvonne Zohar, waarmee ik samen in het bestuur van de Verenigde Vinologen Nederland zit, gaat ook mee met Andreas. Yvonne is al Wein Akademiker en is hier in het kader van een activiteit van de alumni vereniging van de Wein Akademie en om zaterdag de huldiging van de nieuwe Wein Akademikers bij te wonen. We hebben voor Andreas gekozen omdat hij ons de wijngaarden wil laten zien waar de druiven hangen die bedoeld zijn om zoete ijswijn van te maken en de druiven die aangetast zijn door Botrytis. Eerst gaan we naar de wijngaard waar de druiven hangen voor de ijswijn.

IJswijn druiven
IJswijn druiven

Deze druiven moeten gezond blijven het zijn welschriesling, grüner Veltliner en traminer druiven waar deze wijn van wordt gemaakt. Als het 8 graden vriest dan worden de druiven ’s nachts in de vroege ochtend geplukt om bevroren te worden geperst zodat het water bevroren achter blijft en het nectar er uit wordt geperst. De druiven zijn afgeschermd door netten. En er hangen speakers waar regelmatig angstaanjagende geluiden uit komen om de vogels te verjagen. Er zijn hier hele zwermen spreeuwen die in mum van tijd je hele wijngaard leeg halen. Maatregelen zijn daarom noodzakelijk.

muscat druiven met botrytis
muscat druiven met botrytis

Botrytis druiven

Even verderop is een wijngaard van muscat ottonel die is aangetast door botrytis. Ook van scheurebe, chardonnay en pinot blanc worden hier botrytiswijnen  gemaakt. Op de foto is goed te zien hoe de schimmel zijn werk heeft gedaan. De schil wordt poreus en het vocht verdampt. Een bruine nectar blijft over. De smaak van deze aangetaste druiven is anders dan ijswijn. IJswijn is van gezonde druiven en heeft friszoet. De aantasting door Botrytis geeft complexe smaken aan de wijn.  Het geeft smaken van boter, paddenstoelen, confiture van mandarijn, acaciahoning, turks fruit, abrikoos, karamel, mango, rozen, citroen, limoen, ananas, gekonfijt fruit een aroma op zich die alles versterkt. Wat bijzonder hier is, is dat de omstandigheden er voor zorgen dat de aantasting overal hetzelfde is. Vaak moet je op andere plekken, zoals bijvoorbeeld in Tokaj verderop in Hongarije, meerdere keren door de wijngaard heen omdat de botrytis op verschillende momenten toeslaat. Hier niet en dat geeft als voordeel dat er in één keer kan worden geoogst. En zo te zien moet er binnen nu en twee weken worden geoogst.

Wijnen van Nittnaus
Wijnen van Nittnaus

Proeven van de Nittnaus wijnen

We verlaten de wijngaarden en gaan naar het proeflokaal  van de familie Nittnaus om de wijnen te proeven. Eerst maken we nog even kennis met broer Hans de wijnmaker. We proeven de “instapper” grüner veltliner (leuke frisse wijn), sauvignon blanc, chardonnay de zweigelt Ried Luckenwald 2017(mooie wijn goede struktuur, veel smaak en redelijk lange afdronk) de Ried Salzberg 2017 merlot/blaufränkisch (stevige wijn nog iets te harde tannine om nu te drinken) en dan gaan we naar het zoet: dan proef je duidelijk het verschil tussen de ijswijn en de trockenbeerenauslese. De ijswijn is elegant van smaak en de trockenbeerenauslese heeft echt een keur aan smaken. We proeven de spätlese muscat ottonel (ook een frisse aromatische wijn), beerenauslese Exquisit 2017 van 5 verschillende witte druiven (heeft meer smaken), trockenbeerenauslese scheurebe 2013 (super smaakvolle wijn) en de trockenbeerenauslese chardonnay  “Grand Selection” 2015 (meer uitgesproken neus en werkelijk heerlijk). Ik reken snel uit hoeveel kilo’s ik nog kan hebben in mijn koffer en schaf 2 beerenauslese, 1 trockenbeerenauslese en 1 ijswijn en dan kan ik er meteen al 1 inzetten op mijn wijnspijsavond Oostenrijk in Zaandam.

Lunch met diverse wijnen

We worden door Andreas na de proeverij keurig weer afgeleverd op de locatie (restaurant “Zur blauwen Gans” waar we onze lunch gaan nuttigen. Er staan wijnen van twee verschillende wijnmakers op het programma. De wijnmakers, van Paul Rittsteuer en van Seewinkelhof Salz, zijn ook zelf aanwezig om uitleg te geven over de wijnen. We krijgen drie gangen met steeds twee wijnen. En afhankelijk van het gekozen hoofdgerecht andere wijnen. Hoewel het allemaal mooie wijnen zijn gaat mijn voorkeur naar die van Seewinkelhof Salz. Met name van de grauburgunder llimitz was ik erg gecharmeerd. Een wijn met houtlagering en veel smaak.

Bezoek wijngaard Markus Altenburger
Bezoek wijngaard Markus Altenburger

Nog meer wijngaarden

We gaan weer onze bus in en stoppen op een plek midden in de wijngaarden waar je een prachtig uitzicht hebt over de Neusiedler See. We bevinden ons in de Leithaberg appelatie. De wijnmaker Markus Altenberg ontvangt ons en we gaan midden in de wijngaard (Riede Jungenberg) zijn wijnen proeven. Best aardige wijnen, maar toen hij begon te vertellen dat de mineralen via de wortels in de wijn komen, haakte ik een beetje af. Dan weer de bus in en naar de volgende wijnmaker Leo Sommer op Riede Himmelreich. Deze wijnen spraken mij wat meer aan. Zeker de grüner veltliner 2017 Himmelreich Leithaberg. Een mooie wijn met structuur en elegantie.  En dan gaat de bus tenslotte weer richting Rust.

Wijnen Leo Sommer
Wijnen Leo Sommer
Groepsfoto bij de Wijngaard
Groepsfoto bij de Wijngaard

Wijnproeverij bij Esterházy

Nog geen kwartier later staat er al weer een bus klaar om ons naar het wijnbedrjf Esterházy te brengen alwaar we in een apart lokaal daarnaast een geleide proeverij gaan bijwonen. We komen binnen en worden begroet met een rosé bubbel. De CEO van de Oostenrijkse marketingburo Willi Klingel leidt de proeverij. Willi stopt na 13 jaar en gaat weer een nieuwe uitdaging aan. Sabine Mosbacher-Düringer bijt de spits af met de wijnen van Weingut Georg Mosbacher uit de Pfalz (Duitsland). De Pfalz licht ten Noorden van de Elzas aan de westkant van de Rijn. Het is een doorsneed van 2018, 2017 en 2016 Ungeheuer Fort Riesling. En dan kun je goed het verschil in de jaargangen proeven. Zeker wat betreft de zuurgraad. Dan heeft bijvoorbeeld 2017 het meeste zuur (8,8gr/liter) en is de 2016 wat mij betreft meer in balans en is ook weer meer open dan de 2018. We blijven nog even in Duitsland. Stefan Doktor neemt ons mee naar Schloss Johannisberg uit de Rheingau. De Rheingau ligt te noorden van de Rijn. Schoss Johannisberg ligt 15 km ten westen van Mainz.

Wijnproeverij zaal
Wijnproeverij zaal

We gaan hier van Riesling Silberlack Grosses Gewachs via Rotlack kabinett naar Grünlack spätlese. Ook hier is het zuur goed aanwezig en wordt in balans gehouden door het zoet. En dan vliegen weer over Oostenrijk heen naar Italië naar de wijnen van Elena Walch, Alto Adige ten noorden van Italië. Dochter Karoline Walch voert het woord. We proeven hier een 2017 pinot bianco, een 2018 gewürztraminer en een 2015 lagrein(rood). Een heel ander type wijnen. De eerste is een frisse wijn met best nog veel smaak voor een pinot bianco, De gewürtztraminer heeft veel smaak en aroma van lychée en rozen met een lange afdronk en de lagrein heeft bramen en kersen, stevig wat tannine, friszuur. Kan nog zeker mooier worden als je hem laat liggen schat ik zo in.

wijnen van de proeverij
wijnen van de proeverij

Dan gaan we naar Bologna: Braida di Giacomo Bolagna en Norbert Reinisch voort hiervoor het woord.  We zitten nu in Piëmont, iets te oosten van Asti. We beginnen met een 2018 nascetta, een vergeten inheemse druivenras die nu weer wat in zwang begint te raken. De wijn heeft best veel smaak en wat florale tonen en lengte. Dan de 2016 Montebruna Barbera d’Asti: zwarte kersen, bramen en wat kruidig. Dan de 2016 Bricco dell’Uccellone Barbera d’Asti, naast kersen ook drop, iets meer body en lengte, beide ook friszuur. Uiteindelijk landen we weer bij Esterházy. Drie van hun wijnen sluiten de proeverij af. Gerald Rouschal leidt ons door de wijnen heen. Drie maal blaufränkisch met om te beginnen 2009 Ried Föllig stevige wijn met structuur en lange afdronk. Dan de 2016 Leithaberg DAC Ried Föllig, stevige tannine maar goed geïntegreerd en iets minder lengte. En als laatste Leithaberg DAC Ried Schilten, wat meer rood fruit en wat harde tannine.

wijnen bij het diner van vrijdag
wijnen bij het diner van vrijdag

Het wijnspijs diner

Na dit gebeuren verplaatsen we ons naar de overkant in het gebouw van Esterházy om aldaar het diner te gaan nuttigen. Het was een smakelijk diner begeleid door de wijnen ven de proeverij. Nadien de bus terug en nog snel nog even leren.

Oostenrijkse, Hongaarse en Griekse wijnen
Oostenrijkse, Hongaarse en Griekse wijn

Oostenrijkse, Hongaarse, Griekse en Chinese wijn

Al vroeg ging de wekker weer omdat zaterdag 26 oktober om 8:30 uur de wijnen van Oostenrijk op het programma stond verzorgd door Ferdinand Mayr. Eigenlijk hebben we al heel wat gezien en geproefd van Oostenrijk, maar goed om alles weer op een rijtje te hebben. Als je nagaat dat Oostenrijk ongeveer 45500 ha wijngaard beslaat, is dat natuurlijk niets als je dat vergelijkt met een land als Frankrijk waar Bordeaux alleen al ruim 112.000 ha beslaat. Toch is er een leuke verscheidenheid aan wijnen met de grüner veltliner en de zweigelt als vaandeldragers. Na de koffiepauze is het tijd voor Hongarije, waar het eigenlijk alleen over Tokaj gaat met zijn botrytis wijnen van furmint en hárslevelü. Vervolgens gaat het over Griekenland. Het gaat over de assyrtiko van Santorini, savatiano voor de Retsina. Hoewel dat laatste een wat smakeloze wijn is waar hars aan toegevoegd is om wat smaak aan te geven, drink ik het altijd met veel plezier bij de Griek omdat ik me dan weer voorstel dat ik ergens in Griekenland op het terras zit. En dan natuurlijk de fruitige aghiorghitiko  en de xinomavro met flink zuur en tannine. En tenslotte hebben we het over Azië en dan met name China en Hong Kong. Qua oppervlakte wijngaarden is China nr 2 van de wereld(867.000 ha), maar het meeste wordt gebruikt voor tafeldruiven. Er wordt slechts 1,5 liter wijn per hoofd van de bevolking gedronken, maar als dat maar 1 liter meer is heb je gelijk al weer 1.382.000 liter extra nodig. Er zijn inheemse rassen en hybride (zoals beichun) aangeplant, maar ook Europese rassen. Zo is er veel cabernet sauvignon aangeplant. In Shangri-La (tegen Tibet aan op 2600 meter hoogte zelfs 95% cabernet sauvignon.

Wijnen Zuid-Afrika
Wijnen Zuid-Afrika

Zuid Afrikaanse wijnen

Na de pauze is het Roman Horvath, Master of Wine en manager van Domaine Wachau, die ons alles over Zuid Afrika komt vertellen. Pas na de apartheid (1994) is Zuid Afrika een wereldspeler geworden. Het land heeft sindsdien zich steeds meer van het bulkwijn imago weten te onttrekken. Meer en meer worden er kwaliteitswijnen geproduceerd. Nr 1 druif is chenin blanc (daar ook wel steen genoemd) dan colombard en dan cabernet sauvignon. pinotage, de typische Zuid-Afrikaanse kruising tussen pinot noir en cincault) komt slechts op de 6e plaats. En vroeger wilde die nog wel eens naar rubber smaken, ook dat is grotendeels verdwenen. En bij de top-pinotages worden er twee sporen bewandeld: of de meer full body stijl met veel tannine of de meer elegantere stijl. Verder worden er in drie stijlen blend wijnen gemaakt: de witte Cape Blend, waar in ieder geval chenin blanc in zit vaak aangevuld net Rhône druivenrassen en/of chardonnay, sauvignon blanc of semillon, de Bordeaux Blend met de bekende Bordeaux druivenrassen en de rode Cape Blend met in ieder geval pinotage aangevuld met Rhône en/of Bordeaux druivenrassen. Ook wordt er mousserende wijn (Cape Classique gemaakt met de methode traditionelle), zoete botrytis wijn en versterkte wijn gemaakt. De belangrijkste Coastal Regions zijn: Cape Town, Paarl, Darling, Franschhoek Vallei, Stellenbosch en Swartland. Dan hebben we de Breede Rivier Vallei Region met Breede Kloof, Worcester en Robinson. Vervolgens de Olifants Rivier Region en het weer wat frissere South Caost Region met Walker Bay en Elgin en tot slot het warme Klein Karoo Region waar voornamelijk portachtige wijnen en andere versterkte wijnen worden geproduceerd.

Muziek bij de uitreiking
Muziek bij de uitreiking
Huldiging Gjørild
Huldiging Gjørild

Uitreiking Wein Akademiker Diploma’s

Om 17:15 staat al weer de bus klaar om naar kasteel Ester Házy te vertrekken alwaar de uitreikingsceremony zal plaats vinden van de pas afgestuurde Wein Akademikers. Dit was een optionele activiteit en ik ben een van de weinigen die er aan meedoet. De rest gaat weer met de neus in de boeken of de mousserende – en versterkte wijnen. Ik laat me geen kans ontnemen om te netwerken en alvast een voorproefje te hebben hoe het zal zijn als ik mijn diploma in ontvangst mag nemen. Ester Házy is een prachtig kasteel met alles wat je van een kasteel mag verwachten; Brede trappen,  mooie schilderijen, mooi gedecoreerde wanden en ook een prachtige binnenplaats. We worden ontvangen met een Oostenrijkse mousserende wijn en gaan daarna naar een zaal waar het erg warm is en met te weinig zitplaatsen dus moeten we blijven staan. Ik heb me al snel bij het raam genesteld en weet de radiator uit te draaien die daar nog meer aan de temperatuur wilde toevoegen. Het raam gaat open en ik krijg eindelijk een beetje verkoeling. De avond begint met muziek. Docent Ferdinand Mayr, die in een vorig leven 21 jaar muziekdocent is geweest, speelt de accordeon  en er is nog een violist en een zangeres (sopraan). Er wordt niet onverdienstelijk liederen ten gehore gebracht en na de eerste toespraak van Pepi volgt er weer een stuk muziek met een zeer komisch karakter en het gaat, hoe kan het ook anders, over de liefde. Er volgen nog meer toespraken en dan volgt de uitreiking van de diploma’s. Voor een ieder heeft Pepi een kort woord en gaat dan op de foto met diploma. Ook was er dit keer een Nederlandse dame (Gjørild) van Scandinavische  origine die het diploma in ontvangst heeft mogen nemen. Na de feestelijkheden is er eerst nog een wijnproeverij voor de verandering van de Oostenrijkse topproducenten die ook allen Wein Akademiker zijn. Na afloop gaan we tegenover het kasteel naar een gelegenheid om daar aan te schuiven aan het “Graduation Dinner”. Ik schuif aan bij de Nederlanders en alle andere Wein Akademikers die met de alumni vereniging op stap zijn gegaan. Het is al laat als de bus terug gaat naar Rust.

Wijnen Frankrijk Zuidwesten
Wijnen Frankrijk Zuidwesten

De wijn van Zuidwest Frankrijk

Zondag 27 oktober begint de les weer om 8:30uur. Master of Wine Andreas Wickhoff gaat ons alles over Zuidwest Frankrijk vertellen. Andreas is scherp en legt duidelijk uit ook wat betreft het proeven. Een hele fijne docent. Het Zuidwesten van Frankrijk is een van mijn favoriete gebieden, ook omdat ik vaak onze vakanties daar doorbreng. Agelopen zomer waren wij er ook en waren in de buurt van Perigueux in de Bergerac. We hebben daar ook weer diverse wijnhuizen bezocht en leuke wijnen geproefd. In Bergerac worden Bordeaux achtige wijnen gemaakt en is een wat goedkoper alternatief. Niet ver daar vandaan heb je Monbazillac waar je Sauternes achtige zoete wijnen kunt krijgen en ook vaak goedkoper. Het Kasteel van Monbazillac is de moeite waard om te bezoeken. Het is fraai ingericht als museum en stamt uit de de 10e eeuw. Dan natuurlijk Cahor, de bakermat van de malbec waar nog het tannine rijke tanat aan wordt toegevoegd. Twee jaar geleden waren we daar nog op vakantie in de lot en ik moet zeggen vroeger (25 tot 30 jaar geleden) toen ik in deze omgeving kwam koos ik toch altijd maar liever voor een Bergerac dan een Cahor. De Cahors waren mij toen te rustiek en drogend. Tegenwoordig  worden er mooie wijnen gemaakt, wijnen met karakter. Dan natuurlijk Madiran; het domein van de tannatdruif. Stevige wat drogende wijnen, een goede begeleider van een mooi stuk vlees. In het zelfde gebied heb je ook nog een half zoete wijn onder de AOC Pacherenc du Vic-Bilh, een wijn in de stijl van Jurançon. Toen ik in Jurançon voor het eerst een wijn kocht, had ik nog niet door dat dat standaard een zoete witte wijn is van de petit manseng en gros manseng druiven en nog andere lokale druiven. Wil je een droge Jurançon hebben dan moet je gaan voor een Jurançon sec. Ook heb je nog Jurançon  Verdanges Tardives welke echt zoet zijn. Dan heb je ook nog de IGP Côtes de Cascogne vaak een blend van colombard, sauvignon blanc, chardonnay en ugni blanc. Makkelijk drinkbare wijnen.

Thesis briefing en tijd om te studeren

Na deze les kwam Pepi nog uitleg geven over wat er bij komt kijken om een thesis te schrijven en daarna nog een gezamenlijke lunch en zo de middag en avond vrij om nog eens alle lesstof door te nemen voor de examens van de volgende dag. Iemand heeft nog wat versterkte wijn  mousserende wijn staan, dus doen we nog even een laatste oefening.

Wijn examens

De examens zijn pas ’s middags, dus nog even alles doornemen. 13:30-15:00 uur is het dan zover. Tijd voor het eerste examen: mousserende wijnen. 3 wijnen moeten worden geproefd en beschreven en er worden diverse vragen nog over gesteld. Daarnaast moeten  er nog theorie vragen worden beantwoord. Flink pennen dus. Het lijkt goed te doen en ik hoop hier dan ook voldoende punten voor te hebben gehaald. De volgende dag krijgen we te zien welke wijnen het waren en in ieder geval had ik de methode van maken goed en de laatste wijn helemaal goed. Dan om 15:30-17:00 uur de versterkte wijnen: de wijnen had ik alle drie goed, maar de theorievragen waren hier wat lastiger. Na ongeveer 10 weken is het resultaat bekend. Ik hoop maar op voldoende punten. 17:30 uur staat de bus klaar en gaat de studie worden vervolgd in Wenen. In Wenen aangekomen check ik in bij mijn RB&B zo’n 300 meter van Palais Coburg. We spreken met elkaar af om naar een Chinees Restaurant te gaan. We hebben zelf nog wat wijn meegenomen en we delen allerlei gerechten. We laten wat betreft het bestellen van de gerechten alles aan onze Aziatische studiegenoten over die dan ook later in Chinees alles bestellen. Het werd weer een gezellige avond.

Palais Coburg in Wenen
Palais Coburg in Wenen

Spaanse wijn

We zijn in Palais Coburg. Dit paleis is tussen 1997 en 2003 volledig gerenoveerd en omgebouwd tot een zeer luxe hotel met 33 suites. Te boeken vanaf ongeveer 700 euro per nacht. Vandaar toch maar even een RB&B geboekt om de hoek. We krijgen vandaag les van Frank Smulders. Frank is Master of Wine (de eerste Nederlandse) en is hier drie jaar lang verantwoordelijk geweest voor de wijnkelders van dit paleis. We krijgen in de ochtend les over Spanje. Spanje is het land met de meeste hectares aan oppervlakte wijngaard ter wereld. Niet met de hoogste productie en dat komt omdat de opbrengsten laag zijn in de vaak hete gebieden. Er zijn in Spanje al resten gevonden van wijnbouw en wijn maken van rond 1100 voor Christus toen de Feniciërs daar voet aan de grond zetten. Het heeft dus een lange wijngeschiedenis en toen de druifluis zijn vernietigende werk in Bordeaux had gedaan was Rioja lang een goed alternatief, tot dat ook hier de druifluis toesloeg. Dat was in het begin van de 20e eeuw en inmiddels was de remedie (gebruik van Amerikaanse onderstokken) bekend, maar toch viel de productie ernstig terug. Dat kwam omdat Bordeaux zich inmiddels had hersteld en omdat Spanje koloniën was verloren. De burgeroorlog die tussen 1936 en 1939 woedde en de daarop 40 jarige periode van dictatuur heeft ook geen goed gedaan voor de export en de ontwikkeling van de wijnbedrijven in Spanje. De toetreding tot de EU in 1986 heeft de aanzet gegeven voor verbeteringen met behulp van subsidies. Miguel Torres is een van de belangrijkste wijnmakers in 1960 keerde hij terug uit Frankrijk na daar een studie te hebben gevolgd en is begonnen met innovaties zoals temperatuur gecontroleerde RVS tanks, geleide systemen in de wijngaarden en dergelijke. In 1996 werd de irrigatie toegestaan en dat gaf de productie een verdere boost. Er is een enorme variëteit in klimaten. Zo heb je het koele Rias Baixas (witte albariño wijn) en het hete La Mancha (witte aíren en rode cencibel=tempranillo)  en weer gematigde Rioja waar de meestal tempranillo wijnen vandaan komen.  Castilla y León is ook een belangrijk gebied met o.a. Rueda voor wit van verdejo en sauvignon blanc en Toro voor rood van tempranillo net als Ribera del Duero. Teveel om op de noemen eigenlijk. Maar ja dan toch nog even Jerez van de Sherry, Rioja, Priorat en Cava uit Penedés.

wijnen Spanje Elzas
De wijnen van Spanje en de Elzas

Verder met wijn uit de Elzas

Tijdens de Lunch wordt een pinot blanc geserveerd uit 1988. Bijzonder hoe fris deze wijn nog smaakt. Ook wordt er nog een Magnum Priorat opgetrokken van José. En dan is het tijd om verder te gaan met de Elzas. De Elzas ligt in het Noordoosten van Frankrijk. Beschut in de Rijnslenk achter de Vogezen. De meeste regen valt in de Vogezen en daarom is het in de Elzas relatief zonnig. Het meeste is wit wat de klok slaat: Riesling, gewürtztraminer, pinot gris, muscat (de edele rassen die in aanmerking komen voor grand cru met uitzonderingen voor sylvaner(Altenberg de Bergheim), sylvaner, auxerrois en dan nog een beetje pinot noir voor rood. Er wordt mousserende wijn gemaakt. Wijn van late oogst en botrytiswijnen.

Wijnkelder Coburg 1
Wijnkelder Coburg 1
Wijnkelder Coburg
Wijnkelder Coburg
Wijnkelder Yquem
Wijnkelder Yquem

De wijnkelders van Palais Coburg.

En dan staat de rondleiding van de wijnkelders van Palais Coburg op het programma. De hoofd Sommellier Wolfgang Kneidinger leidt ons rond in de wijnkelders. De Champagnekelder ligt wat dieper en is moeilijker bereikbaar en krijgen die daarom alleen van boven af te zien vanuit glas. We komen dan in een kelder met hout bekleed met bevochtigers en temperatuur controle waar de nieuwe wereld wijnen zijn opgeslagen. Dan de volgende ruimte vol met stellingen van de “gewone wijnen” bijvoorbeeld stapel dozen met Champagne Mailly Grand Cru om maar eens wat te noemen. We gaan dan naar een andere ruimte die werkelijk helemaal vol staat met jaargangen van veel Franse toppers: Petrus, Romanée Conti, Cheval Blanc, La Tour, Margaux, Lafite Rothschild en noem maar op. Wolfgang legt ons uit dat het nog niet makkelijk is om inkoop te doen. Vooral als het om oudere jaargangen gaat. Hoe is de wijn opgeslagen geweest? Heb ik te maken met een oplichter. Als ze zaken doen met iemand gaan ze altijd naar iemand toe om de zaak te inspecteren en ook kennis maken met de persoon achter de wijn. Tot slot gaan we nog naar een aparte kelder met alleen maar Chateaux D’Yquem met alle beschikbare jaargangen vanaf 1893. In sommige jaren is geen Yquem gemaakt zoals in 1910, 1915, 1930, 1951, 1952, 1964, 1972, 1974 en 1992. Krijg je die op de markt aangeboden dan weet je zeker dat het een nepwijn is. We lopen verder door en komen in een ruimte met gewelven waar voor grote groepen wijnproeverijen worden gehouden. Zo hebben ze eens een proeverij gehouden om door diverse jaargangen van topwijnen heen te gaan. Entrée was 6800 euro, maar er waren al snel 23 mensen die zich daar voor inschrijven. Ik heb me ook maar op de mailinglijst laten zetten (beetje dromen mag toch?).

Petrus wijnen
Petrus wijnen
Bordeaux en Loire wijnen
Bordeaux en Loire wijnen

De wijn uit Bordeaux

Het is nu woensdag 30 oktober en al weer de laatste dag van dit programmablok in Oostenrijk. Het volgende blok is eind maart in Florence, waar we ook wijnproducenten zullen bezoeken. De lessen zullen daar worden gegeven in Palazzo Antorini. De stad Bordeaux heeft altijd een belangrijke rol gespeeld voor de verscheping van wijn. Wilde je exporteren dan ging alles via Bordeaux. Pas met de aanleg van de spoorlijn vanuit Parijs in 1875 kwam daar verandering in. De Médoc, dat links van de Gironde ligt is pas in de 17e `18e eeuw tot ontwikkeling gekomen toen Nederlanders zorgden dat het daar droog werd door de waterhuishouding op orde te brengen. Daarna werden de wijnen in het midden van de 18e eeuw van Margaux en Lafite werden in Europa en zelfs in Amerika zeer gewaardeerd. Een belangrijke gebeurtenis was de wereldtentoonstelling in Parijs in 1855. Van die datum is ook de (linkeroever) classificatie van de 5 cru’s en 3 in Sauternes die tot op de dag van vandaag niet is aangepast. Vanaf 1932 zijn daar dan nog de Cru Bougeois bijgekomen, maar dat stelt niet al te veel voor. Saint Émillion (rechteroever) heeft vanaf 1955 en eigen classificatiesysteem die elke 10 jaar wordt bijgesteld.  De gehele Bordeaux beslaat ruim 112.000 ha. Dat is van een aanzienlijke omvang. Bourgogne beslaat bijvoorbeeld 30.000 ha en de Champagne een kleine 34.000 ha. 59% van de aanplant is merlot, 20% cabernet sauvignon en 8% cabernet frank, 3% overig rood en dan is er dus 10% over voor wit van sauvignon blanc, semillon en een beetje muscadelle. Van 70% wordt goedkope wijnen gemaakt. Je kunt de Bordeaux in verschillende gebieden verdelen: Ten noorden van Bordeaux aan de linkerkant de Médoc appelaties met cabernet sauvignon gedomineerde wijnen zoals Médoc, Saint-Estèphe, Pauillac, Saint-Julien, Haut-Médoc, Listrac-Médoc, Moulis en Margaux. Dan ten zuiden van Bordeaux links van de Garonne de meer witte wijnen van o.a. Pessac-Léognan en Graves en dan meer zuidelijk de wijnen voor de zoete witte van Barsac en Sauternes met daaronder nog een gebied algemeen Bordeaux.  Dan heb je tussen de Dordogne en de Garonne Entre-Deux-Mers met vooral witte wijn de rode wijn uit dit gebied vallen onder andere appelaties. Dan rechts van de Gironde en ten noorden van de Dordogne eerst het Blaye gebied met o.a. Côtes des Blaye (wit) en Côtes de Bourg (rood). En dan de Libourne met o.a. Fronsac, Pommerol en Saint-Émilion (allen rood) en dan nog was satelliet applicaties. We nemen weer afscheid van Frank en gaan lunchen.

gruner veltliner 1990 lunch
gruner veltliner 1990 bij de lunch in Palais Coburg

De wijn uit de Loire

Eerst lunchen we met een hele mooie grüner veltliner uit 1990. Het etiket is inmiddels bijna niet meer leesbaar, maar op de kurk is nog het jaartal te zien. We krijgen nu weer les van Willi Balanjuk voor de Loire. De loire beslaat 70.000 ha aan wijngaard, een aanzienlijke hoeveelheid die zich in de breedte uitstrekt van uit Nantes tot ver naar het oosten in via Orléans naar Nevers. De Loire kent een lange geschiedenis. Er zijn vele kastelen te vinden langs de Loire. Nantes is het eerste wijngebied dat met naam bekend is van de Melon de Bourgogne of te wel muskadet, een druif met goed zuur en weinig smaak. Om er nog wat body een smaak aan te geven wordt hier meestal “sur lies” rijping op gist toegepast. Geschikt voor bij oesters en mosselen. Ook is hier cabernet franc, grolleau, cabernet sauvignon, chenin blanc en zelfs chardonnay te vinden. Dan hebben het gebied Anjou met met name chenin blanc en cabernet franc maar ook gamay, grolleau en cabernet sauvignon. In de appelatie Côteau du Layon wordt met name zoet van de chenin blanc gemaakt. Dan Touraine met veel sauvignon blanc, chenin blanc en cabernet franc, ook mousserende wijn. Dan Orléans of Centraal met sauvignon blanc en rood van pinot noir met appelaties als Sancerre en Pouilly-Fumé en het minder bekende Menetou-Salon. Dan is het tijd om afscheid te nemen en richting vliegveld te gaan. Het was weer een mooi avontuur deze zeven dagen en ik zie al weer uit naar het laatste blok in  Florence. Eerst nog even examen wijn business in januari en een scriptie schrijven en eind januari inleveren.

Ed Carper, registervinoloog en eigenaar van de Wijnschool Carper Vinum te Zaandam.

Meer weten over wijn? Kijk hier op de wijnwinkel van de cursussen en evenementen.

Klik hier voor een overzicht van andere blogs.

Aanmelden voor de wijntips

Klik hier om het gratis e-book “Zin en onzin over wijn in 25 stellingen”. te downloaden en je daarmee aan te melden voor  voor de wijntips. Zo blijf je op de hoogte van nieuwe blogs en de planning van wijn-cursussen en -proeverijen.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *